in een vorig artikel vertelde ik over de twee meerkoeten bij de heemtuin. Ik ben een tijd niet in de gelegenheid geweest om naar de tuin te gaan maar ze hebben nu een nest gemaakt en zijn aan het broeden. In het geheel niet in de gaten gehad dat ze daar mee bezig waren. Dat wordt nu echt opletten want binnen nu en drie weken komen de eieren uit en een paar dagen later zwemmen er een aantal donzige balletjes in het rond. Dat wordt elke dag tellen hoeveel er echt zelstandig zullen worden. Het bij deze vogels moeilijk om het geslacht vast te stellen. Volgens de informatie op www.vogeltrekstation.nl is het te zien aan de vleugellengte:
Man als de vleugels langer zijn dan 218 mm en een vrouw als de vleugels korter zijn dan 210 mm. Maar dat is dan ook weer afhankelijk door oa de spreiding van het broedseizoen en de variabele groei van de vogels. Niet echt betrouwbaar dus. Een meerkoetvrouw zal best wel weten wat een meerkoetman is en omgekeerd.

De tuin begint op diverse plaatsen enigszins blauw-paars te kleuren. Met kleine bloemetjes, niet veel groter dan 1 cm. Wordt druk bezocht door bijen. Met name door een aantal solitaire soorten zoals de andoornbij, bosmetselbij, blauwe metselbij, gewone sachembij, gouden metselbij, grote wolbij en nepatabij.  Het is een kruipende, geurende plant die op de knoppen worteld en behoort tot de lipbloemen familie. De bladeren zijn niervormig met een gekartelde rand. Hoe zonniger de standplaats hoe kleiner de bladeren zijn. Het is de hondsdraf.

Bloeitijd:

De plant bloeit van maart tot juni met paars-blauwe bloemen, die in een schijnkrans staan. Het hoogtepunt van de bloei valt in Nederland rond april. De onderlip is aan het einde in tweeën gespleten en de bovenlip is vlak en niet bol. Er zijn tweeslachtige en functioneel vrouwelijke exemplaren. De laatste hebben duidelijk veel kleinere bloemen. De planten kunnen hun groeiplaats van een duidelijk paarse gloed voorzien. Hondsdraf komt voor in Eurazië en is in West-Europa heel algemeen en kan in allerlei soorten begroeiingen voorkomen. De plant groeit zelfs als epifyt in bijvoorbeeld knotwilgen. De plant is een goede bodembedekker, die ook 's winters groen blijft. In het voorjaar is de kleur van de plant min of meer paars door de lage temperaturen en in de zomer groen.

Geneeskrachtig:

Hondsdraf wordt ook wel als geneeskrachtig kruid toegepast tegen onder meer jeuk en wonden. Het werkt ook tegen de jeuk die men krijgt van brandnetels, waar het dikwijls bij in de buurt groeit. Ook was het in gebruik in de bierbrouwerij als de voorloper van hop.

De honsdraf word druk bezocht door vele insekten. Onder andere de hommel in deze afbeelding. Van de ene naar de andere bloem nectar snoepen en daarmee gelijk zorgend voor bestuiving. Goedzo hommeltje, daar bloeien we voor, zouden de bloemen kunnen zeggen. Als ze zouden kunnen praten. Is niet aan de orde maar mooi is deze hommel wel. Benieuwd welke soort het mogelijk zou kunnen zijn. Op deze foto is het achterlichaam niet zichtbaar maar bij mijn observatie heb ik gezien dat het een gele tint heeft.  Behoort tot de vliesvleugeligen en komt in Nederland vrij algemeen voor. Volgens wikipedia een vriendelijke hommel die niet gauw zal steken. Laten we dat echter maar niet uitproberen.

Het nest van deze hommel zit meestal onder de grond in oude muizennesten maar ze nestelen ook in mos, in graspollen, composthopen, in vogelnesten en soms in nestkastjes. Een volgroeide kolonie van deze hommel bestaat uit zo'n 60 tot 200 werksters.

De koningin is 18-22, de werkster 9-15 en het mannetje 12-14 mm lang. De spanwijdte van de koningin is 32 mm. De nestzoekende koninginnen zijn te zien van begin maart tot midden mei, de werksters van begin mei tot half oktober en de jonge koninginnen en mannetjes van half augustus tot eind oktober.
En over welke hommel praat ik hier. Juist de akkerhommel.

Deze dovenetel is een vroege bloeier. Mogelijk al vanaf februari tot in mei en voor de tweede maal van september toto oktober. Dit jaar echter niet door de relatief lang aanhodende kou. Hu bloeit hij en wordt, zoals ik beschreven heb druk bezocht door hommels.  De paarse dovenetel is een 5-30 cm hoge, een- of tweejarige plant die opvalt door de kleine, 1-2 cm grote roze tot paarse bloemetjes. Ook de bovenste delen van de duidelijk vierkantige stengel kan paars kleuren. De lichtgroene bladeren zijn ongeveer driehoekig van vorm en staan in paren kruisgewijs tegenover elkaar. De bladeren zijn behaard. In tegenstelling tot de brandnetel (die tot de brandnetelfamilie behoort) veroorzaakt de dovenetel bij aanraking geen branderig gevoel.

Voorkomen:

De plant vormt vaak dicht opeengedrongen groepen waar elke ander vegetatie wordt uitgesloten. De kleine paarsrode bloemen lokken bijen en hommels. De zaden worden onder andere door mieren verspreid.  De paarse dovenetel wordt ook wel de rode aartsengel genoemd en heet in het Engels Red Dead Nettle of Red Henbit en in het Latijn Lamium Purpureum.

Het opvrolijkende karakter van paarse dovenetel beschreef ene John Gerard ruim 400 jaar geleden al: de bloemen bakken met suiker en rozen, het heet dan suikerrozen. En het gedestilleerde water ervan werd gebruikt om het hart op te vrolijken, de kleur in je gezicht terug te krijgen en de levensenergie te verfrissen.

Medicinaal:

De hele plant is geneeskrachtig. Een aftreksel van de plant is heel goed bij bloedingen terwijl verse gekneusde blaadjes extern aangebracht kan worden bij snijwondjes.

Naar boven

---